Kamila Kierzek Kamila Kierzek-Mechło,

Czym są LLM?

Duże modele językowe (LLM) to zaawansowane systemy sztucznej inteligencji, które przetwarzają, rozumieją i generują tekst przypominający ludzki. Szkolone są na obszernych zbiorach danych, często zawierających miliardy słów z różnych źródeł. co czyni je kluczowym narzędziem w dziedzinie przetwarzania języka naturalnego.

LLM

W artykule omówię, jak LLM, takie jak GPT, stają się coraz bardziej wpływowe. Wezmę pod uwagę ich zdolność do przetwarzania i generowania języka na niespotykaną dotąd skalę. Przedstawię podstawowe informacje na temat działania tych systemów, ich historii, sposobów zastosowania. Także przyszłości modelowania językowego, podkreślając jednocześnie ich zalety oraz ograniczenia.

LLM – definicja i podstawowe informacje

Duży model językowy (LLM) to zaawansowany system oparty na sztucznej inteligencji. Szkolony jest na ogromnej ilości danych tekstowych, zdobywając wiedzę związaną z językiem i generując odpowiedzi podobne do ludzkich. Wykorzystuje głębokie uczenie się, a konkretnie rodzaj sieci neuronowej zwaną transformator, aby przetwarzać i rozumieć wzorce językowe. LLM może wykonywać szeroki zakres zadań, takich jak:

  • Uzupełnianie tekstu
  • Tłumaczenie
  • Streszczanie
  • Analiza sentymentu
  • Odpowiadanie na pytania
  • Twórcze pisanie

LLM może być dostosowany do konkretnych zastosowań lub dziedzin, takich jak literatura medyczna lub dokumenty prawne. Proces szkolenia LLM obejmuje zbieranie zróżnicowanych i obszernych zestawów danych tekstowych, a następnie nienadzorowaną naukę na nieustrukturyzowanych i nieoznaczonych danych. Po nienadzorowanej nauce niektóre LLM przechodzą nadzorowane douczenie, gdzie część danych jest oznaczona, pomagając modelowi precyzyjniej identyfikować różne koncepcje. LLM następnie przechodzi przez głębokie uczenie się za pomocą sieci neuronowej transformatora, co pozwala modelowi zrozumieć i rozpoznać relacje i połączenia między słowami i koncepcjami.

LLM ma wiele praktycznych zastosowań. Generowanie tekstu na dowolny temat, na który został przeszkolony, tłumaczenie, streszczanie, generowanie treści i sztuczną inteligencję konwersacyjną. Do zalet LLM należą skalowalność, adaptowalność, wszechstronność, wysoka wydajność, dokładność i łatwość szkolenia. Jednakże, LLM ma również wady, takie jak wysokie koszty rozwoju i eksploatacji. Potencjalne uprzedzenia, ograniczona interpretowalność oraz zależność od danych, na których został przeszkolony.

Jak działają duże modele językowe?

Szkolenie dużych modeli językowych (LLM) obejmuje kilka kluczowych etapów, które są niezbędne do ich efektywnego funkcjonowania i zdolności do przetwarzania, rozumienia oraz generowania tekstu przypominającego ludzki. Proces ten można podzielić na następujące kroki:

  1. Zbieranie danych
    LLM wymagają ogromnych zbiorów danych tekstowych, które są podstawą do nauki i rozwijania umiejętności językowych. Dane te pochodzą z różnorodnych źródeł, często zawierają miliardy słów.
  2. Przetwarzanie danych
    Przed rozpoczęciem właściwego szkolenia, dane muszą zostać odpowiednio przygotowane. Obejmuje to czyszczenie danych z błędów, normalizację oraz segmentację na mniejsze jednostki, które są łatwiejsze do analizy.
  3. Projektowanie architektury modelu
    LLM wykorzystują zaawansowane architektury sieci neuronowych, takie jak transformery, które umożliwiają modelom zrozumienie i rozpoznawanie związków między słowami i koncepcjami.
  4. Szkolenie modelu
    W tej fazie model uczy się na podstawie dostępnych danych. Wykorzystuje się tutaj techniki uczenia maszynowego, w tym uczenie nienadzorowane oraz fine-tuning, czyli dostrojenie modelu do konkretnych zadań.
  5. Ocena modelu
    Po szkoleniu model jest oceniany pod kątem jego wydajności, dokładności i zdolności do generowania koherentnego tekstu. Wykorzystuje się do tego różne metryki, takie jak perplexity czy accuracy.
  6. Wdrożenie modelu
    Ostatecznie, po pomyślnej ocenie, model jest gotowy do wdrożenia i wykorzystania w praktycznych zastosowaniach. Przykładowo chatboty, tłumaczenia czy generowanie treści.

Zrozumieć LLM

Architektura transformera, będąca fundamentem LLM, wprowadza innowacyjne rozwiązania, takie jak mechanizmy uwagi (ang. self-attention), które pozwalają modelowi na efektywne przetwarzanie sekwencyjnych danych. Dzięki temu LLM mogą lepiej rozumieć kontekst i relacje między słowami, co jest kluczowe dla generowania spójnego i zrozumiałego tekstu. Transformery składają się z enkoderów i dekoderów, gdzie enkodery przetwarzają wprowadzony tekst, a dekodery generują odpowiedź. Cały proces odbywa się z wykorzystaniem techniki „Multi-Head Attention”. Analizuje ona, które słowa w tekście są ze sobą powiązane, aby poprawić jakość generowanego tekstu.

Duże modele językowe są nie tylko zaawansowanymi systemami AI zdolnymi do przetwarzania i generowania tekstu. Są także narzędziami, które znajdują zastosowanie w wielu branżach, od obsługi klienta po edukację i opiekę zdrowotną. Ich rozwój wymaga znaczących zasobów obliczeniowych oraz wiedzy specjalistycznej w dziedzinie uczenia maszynowego. Podkreśla to ich złożoność i potencjał do przekształcania sposobu, w jaki interakcje i komunikacja odbywają się w cyfrowym świecie.

Zastosowanie LLM

Duże modele językowe (LLM) znajdują zastosowanie w wielu dziedzinach, począwszy od generowania tekstu, przez analizę sentymentu, aż po tłumaczenia maszynowe i pomoc w diagnozowaniu w medycynie. Ich wszechstronność i zdolność do przetwarzania naturalnego języka na niespotykaną dotąd skalę otwierają nowe możliwości w różnych sektorach.

  • Generowanie i analiza tekstu:
    • Generowanie różnorodnych treści: LLM mogą tworzyć kopie witryn internetowych, materiały marketingowe, teksty piosenek, wiersze oraz streszczenia naukowych artykułów lub innych długich treści.
    • Analiza sentymentu i streszczanie:mModele te są w stanie analizować tonację tekstu, co jest przydatne w monitorowaniu mediów społecznościowych oraz automatycznym streszczaniu dokumentów.
    • Tłumaczenie i odpowiadanie na pytania: LLM ułatwiają tłumaczenie między językami, zapewniając wysoką jakość przekładu, oraz mogą dostarczać bezpośrednich odpowiedzi na zapytania użytkowników, działając jak zaawansowane wyszukiwarki.
  • Wsparcie w różnych branżach:
    • Medycyna: LLM wspomagają lekarzy w diagnozowaniu pacjentów, mogą personalizować leczenie, sugerować potencjalne leki lub procedury i monitorować postępy w leczeniu.
    • Prawo: analiza dokumentów prawnych, pomoc w przygotowaniu różnego rodzaju dokumentacji sądowej oraz prognozowanie wyników spraw na podstawie zebranych danych.
    • Edukacja i badania naukowe: tworzenie chatbotów edukacyjnych lub medycznych dostarczających dokładne i wiarygodne informacje oraz wsparcie w badaniach naukowych, dziennikarstwie i analizie danych.
  • Optymalizacja i automatyzacja procesów:
    • Rozwój oprogramowania: generowanie kodu, identyfikacja błędów programistycznych oraz optymalizacja istniejącego kodu, co wspiera programistów.
    • Business Intelligence i analiza danych: LLM mogą być wykorzystywane do analizowania i interpretowania złożonych danych, dostarczając cennych wglądów dla procesów decyzyjnych.
    • Marketing cyfrowy i e-commerce: analiza ruchu internetowego, zachowań użytkowników i trendów online, dostarczając cennych informacji dla strategii marketingu cyfrowego i e-commerce.

Ogólnie rzecz biorąc, LLM oferują niezrównaną wszechstronność i moc przetwarzania, która może być dostosowana do specyficznych zadań lub domen, czyniąc je nieocenionym narzędziem w różnych branżach. Ich zdolność do generowania spójnych i zrozumiałych tekstów, analizy dużych zbiorów danych oraz wsparcia w automatyzacji i optymalizacji procesów biznesowych i naukowych otwiera przed nimi szerokie perspektywy zastosowań.

Zalety LLM

Duże modele językowe (LLM) oferują znaczące korzyści, ale również niosą ze sobą pewne ograniczenia i wyzwania. Aby zapewnić ich skuteczne i bezpieczne zastosowanie, ważne jest zrozumienie zarówno ich zalet, jak i potencjalnych pułapek.

Zalety:

  • Wszechstronność i adaptowalność: LLM mogą być dostosowane do szerokiej gamy zastosowań, od generowania treści po analizę sentymentu, co czyni je niezwykle użytecznymi w różnych branżach.
  • Efektywność i skalowalność: dzięki zdolności przetwarzania ogromnych zbiorów danych, LLM mogą znacznie przyspieszyć i optymalizować procesy biznesowe.
  • Zaawansowane zrozumienie języka: LLM, dzięki technikom takim jak few-shot learning, wykazują zdolność do interpretowania i generowania języka na poziomie zbliżonym do ludzkiego.

Ograniczenia i wyzwania

  • Koszty i zasoby:
    • Rozwój i szkolenie LLM wymaga znacznych zasobów obliczeniowych i finansowych, co może stanowić barierę dla mniejszych organizacji.
    • Odpowiedź modelu może czasami opóźniać się ponad sekundę, co wpływa na real-time aplikacje.
  • Bezpieczeństwo i prywatność:
    • Ryzyko deepfake’ów, naruszeń bezpieczeństwa danych oraz kwestie prywatności wymagają wdrożenia zaawansowanych środków zabezpieczających i ograniczenia zbierania danych.
    • Regularne audyty oraz zapewnienie zróżnicowanych i nieobciążonych danych szkoleniowych są niezbędne do minimalizacji ryzyka uprzedzeń i zapewnienia bezpieczeństwa.
  • Interpretowalność
    • Trudność w zrozumieniu, jak LLM dochodzi do swoich wniosków, ogranicza ich interpretowalność.
    • LLM mogą generować stronnicze lub niedokładne informacje, co wymaga stałego dostosowywania i optymalizacji promptów.

Rozumienie i akceptowanie ograniczeń LLM, jednocześnie wykorzystując ich zalety, jest kluczowe dla maksymalizacji ich potencjału. Przy odpowiednim zarządzaniu ryzykiem i optymalizacji, duże modele językowe mogą stanowić potężne narzędzie w przekształcaniu procesów biznesowych i komunikacji.

Znaczące modele językowe

Wśród znaczących modeli językowych, które zrewolucjonizowały sposób, w jaki interakcje i przetwarzanie języka naturalnego są realizowane, wyróżniają się następujące:

  • Seria GPT od OpenAI:
    • GPT-3.5: model z 175 miliardami parametrów, charakteryzujący się wysokim poziomem zrozumienia kontekstu i wszechstronnością zastosowań.
    • GPT-4 oraz GPT-Turbo: następca GPT-3, z jeszcze większą liczbą parametrów, mający na celu dalsze zwiększenie zdolności do zrozumienia i generowania naturalnego języka.
  • Modele opracowane przez Google:
    • BERT (Bidirectional Encoder Representations from Transformers): technika uczenia maszynowego oparta na transformatorach, przeznaczona do pre-treningu NLP.
    • T5 (Text-To-Text Transfer Transformer): model oparty na transformatorach, który konwertuje jedną sekwencję tekstu na inną.
    • PaLM (Pathways Language Model): model skalujący się do bilionów parametrów, dostarczający dokładne i złożone odpowiedzi w konwersacjach.
  • Inne znaczące modele:
    • Claude od Anthropic: model skoncentrowany na etycznych i bezpiecznych zastosowaniach językowych modeli AI.
    • BARD od Google: chatbot wykazujący silne wyniki w różnych zadaniach, takich jak generowanie tekstu, tłumaczenie, tworzenie kodu i odpowiadanie na pytania.
    • Sokół od Technology Innovation Institute: model oferujący wysoką jakość wyników i adaptowalność do konkretnych potrzeb biznesowych.

Tabela porównawcza najnowszych modeli językowych:

Model językowe

Modele te są kluczowe dla rozwoju technologii przetwarzania języka naturalnego. Oferując nie tylko zaawansowane możliwości generowania tekstu, ale również wsparcie w automatyzacji i optymalizacji procesów biznesowych. Ich zastosowanie w medycynie, edukacji, prawie i wielu innych dziedzinach świadczy o ich wszechstronności i potencjale do transformacji przyszłości komunikacji cyfrowej.

Przyszłość modelowania językowego

Przyszłość modelowania językowego zwiastuje przełomowe zmiany w sposobie, w jaki interakcje między ludźmi a maszynami będą się odbywać. Kluczowe trendy i innowacje, które kształtują tę przyszłość, obejmują:

  • Wzrost precyzji i naturalności odpowiedzi:
    • Duże modele językowe (LLM) stale ewoluują, by generować coraz bardziej precyzyjne i naturalnie brzmiące odpowiedzi.
    • Stają się one fundamentem dla wirtualnych asystentów i chatbotów, które mogą wykonywać różnorodne zadania NLP (Natural Language Processing). Oferują użytkownikom bardziej płynne i intuicyjne doświadczenia.
  • Multimodalność i generowanie własnych danych szkoleniowych:
    • LLM stają się multimodalne, co oznacza, że mogą rozumieć i generować różne typy treści, takie jak tekst i obrazy.
    • W przyszłości modele te mogą być zdolne do generowania własnych danych szkoleniowych, co zminimalizuje potrzebę danych generowanych przez człowieka, przyspieszając rozwój i obniżając koszty.
  • Popularność Małych Modeli Językowych (SLM):
    • SLM zyskują na popularności dzięki mniejszym wymaganiom dotyczącym zasobów i rozmiaru, oferując efektywność i adaptowalność.
    • Stanowią one alternatywę dla LLM, umożliwiając bardziej zrównoważone i dostępne podejście do modelowania językowego.

LLM i co dalej?

Przyszłość modelowania językowego zapowiada się jako era demokratyzacji wiedzy i ulepszenia komunikacji między człowiekiem a AI. Kluczowe aspekty tej przyszłości obejmują:

  • Demokratyzacja wiedzy i ulepszona komunikacja:
    • Celem modeli językowych jest zgromadzenie całej ludzkiej wiedzy, przewyższenie ludzkiego rozumowania i zapewnienie dostępnego interfejsu dla użytkowników.
    • Przyszłość niesie za sobą obietnicę lepszego zrozumienia i interpretacji emocji, opowiadania historii, a nawet tworzenia artystycznych dzieł przez AI.
  • Znaczenie rynku NLP:
    • Wartość globalnego rynku NLP wynosiła 11,1 miliarda dolarów w 2020 roku. Szacuje się, że osiągnie 341,5 miliarda dolarów do 2030 roku.
    • Wzrost ten podkreśla rosnące zapotrzebowanie na zaawansowane technologie przetwarzania języka naturalnego i potencjał LLM do transformacji różnych sektorów.

Przyszłość modelowania językowego jest pełna obietnic, z potencjałem do rewolucjonizacji sposobu, w jaki interakcje cyfrowe są prowadzone. Od edukacji po medycynę. Od prawa po rozrywkę, LLM mają zdolność do transformacji niezliczonych dziedzin. Otwierając nowe horyzonty dla możliwości komunikacji między człowiekiem a maszyną.

Etyczne i społeczne implikacje użycia LLM

Duże modele językowe (LLM) niosą ze sobą zarówno obietnice transformacyjnych zmian, jak i wyzwania etyczne oraz społeczne. Możliwości, jakie oferują LLM są niebywałe. Od transformacji interakcji międzyludzkich, aż po rewolucjonizowanie branż takich jak medycyna, prawo oraz edukacja.

By w pełni wykorzystać potencjał LLM, musimy również zmierzyć się z wyzwaniami. Zwłaszcza kwestiami etycznymi i społecznymi, które one stwarzają. Odpowiednie adresowanie tych kwestii, w połączeniu z ciągłym rozwojem i doskonaleniem modeli, pozwoli nam na kontynuowanie ich implementacji w sposób, który jest bezpieczny, sprawiedliwy. Duże modele językowe to nie tylko narzędzia technologiczne. Także kamienie milowe w dążeniu do głębszego zrozumienia ludzkiej komunikacji, a także inteligencji.

1 Gwiazdka2 Gwiazdki3 Gwiazdki4 Gwiazdki5 Gwiazdek (ilość ocen: 1; średnia: 5,00)

Przeczytaj również

  • prompty do ChatGPT

    Jak tworzyć efektywne prompty do ChatGPT?

    Prompty do ChatGPT mowy trend czy konieczność? Umiejętność skutecznego komunikowania się z narzędziami takimi jak ChatGPT wydaje się by banalna. Często jednak dostajemy od Klientów informacje, że nie dostają za dobrych odpowiedzi.

    Czytaj dalej
  • generatory tekstu AI

    3 najlepsze generatory tekstu AI do pisania artykułów

    Generatory tekstu AI stają się niezwykle wspierającym narzędziem dla twórców treści i marketerów w dostarczaniu wysokiej jakości materiałów. Niezależnie od tego, czy chodzi o tworzenie angażujących artykułów, optymizację treści pod kątem SEO, czy nawet generowanie kreatywnych pomysłów, generator tekstu AI odgrywa istotną rolę w usprawnianiu procesów twórczych. Ze względu na ciągły rozwój technologii, wybór odpowiedniego narzędzia może mieć znaczący wpływ na produktywność i jakość tworzonych treści.

    Czytaj dalej
  • Warsztaty AI dla firm

    Warsztaty AI dla firm - dlaczego warto szkolić się ze sztucznej inteligencji

    Znajomość i zastosowanie sztucznej inteligencji jest nie tylko atutem konkurencyjnym, ale wręcz koniecznością dla przedsiębiorstw na różnych etapach rozwoju. Warsztaty AI dla firm zaowocuje nie tylko zdobyciem strategicznej przewagi, ale także optymalizacją procesów i zwiększeniem efektywności operacyjnej. Biorąc pod uwagę szybki rozwój technologii i jej wpływ na różne sektory gospodarki, zdobycie umiejętności w tym obszarze jest fundamentalne dla zespołów dążących do innowacji i przekształceń.

    Czytaj dalej
  • Asystent AI

    Asystent AI - rewolucja w codziennych zadaniach

    Asystent AI staje się w ostatnich miesiącach niezastąpionym narzędziem, rewolucjonizującym sposób, w jaki pracujemy. Wykorzystanie sztucznej inteligencji, w tym modeli takich jak GPT 4o, umożliwia automatyzację i optymalizację procesów. Wpływa to na zwiększenie efektywności i produktywności w wielu dziedzinach życia i sektorach gospodarki.

    Czytaj dalej